Showing posts with label thận. Show all posts
Showing posts with label thận. Show all posts

Wednesday, April 27, 2011

Bộ phận có thể được nuôi dưỡng  tại phòng thí nghiệm bằng tế bào của mình .
(Dịch từ National Geographic tháng 3 , 2011) .
Trong tương lai những ai cần một bộ phận có thể có được nó - được nuôi dưỡng  tại phòng thí nghiệm bằng  từ tế bào của mình .
(Bài này được viết bằng  phần mềm xử lý văn bản OpenOffice của hệ điều hành miễn phí Ubuntu 10.10 . Chiếc laptop chạy hệ này trước đây chạy Windows XP nhưng rất chậm ; chủ nó cho tôi và nay chạy rất nhanh như một máy mới . Sở dỉ nhiều người không dám xài Ubuntu vì chưa biết cách set-up chúng - chúng hoàn toàn khác hẳn  với các hệ điều hành mà ta quen thuộc của đại gia Microsoft - đang thống lỉnh thị trường máy tính thế giới . Hệ Ubuntu 10.10 có đủ chức năng như Windows nhưng lại miễn phí -- Tài )

Hơn 100.000 người tại Mỹ đang chờ thay nội tạng ; mỗi ngày có 18 người trong họ chết . Không những nội tạng tốt thiếu thốn , nhưng người cho và nhận phải tương thích với nhau , hoặc hệ miễn nhiễm của bịnh nhân có thể đào thải nội tạng này . Một giải pháp mới đang được thực hiện tại các phòng thí nghiệm : những nội tạng “nhân tạo sinh học” (bioartificial) sẽ phát triển từ chính tế bào của bịnh nhân . 30 người đã nhận bọng đái - phát triển từ phòng thí  nghiệm , và nhiều nội tạng như vậy đang được sản xuất .
Kỷ thuật bọng đái này đã được phát triển bởi Anthony Atala thuộc Viện y khoa tái tạo Wake Forest tại Winston-Salem , bang North Carolina . Các nhà khoa học lấy tế bào lành mạnh từ bọng đái có bịnh của bịnh nhân , nhân chúng lên thật nhiều trong các đĩa Petri , sau đó gắn chúng vào một khung/giàn dáo có dạng bong bóng - tạo nên một phần từ collagen , chất protein tìm thấy trong sụn . Các tế bào về cơ/bắp thịt sẽ ở bên ngoài bong bóng , những tế bào tạo nên thành bên trong của đường tiểu sẽ ở bên trong . “ Giống như tạo một lớp vỏ cho bánh , “ ông Atala nói . “ Lần lượt , bạn rải tế bào cho từng lớp vỏ . “ Bong bóng này sau đó được nuôi dưỡng ở thân nhiệt cho tới khi những tế bào này tạo nên nhửng mô sống . Toàn bộ qua trình kéo dài từ 6-8 tuần .
Những nội tạng đặc với nhiều mạch máu , như thận hay gan , thì khó nuôi cấy hơn là nội tạng rổng như bọng đái . Nhưng nhóm của Atala - đang nuôi cấy 24 nội tạng và mô , bao gồm lổ tai - mới đây đã tạo được một phần của gan sống của người . Một dụng cụ được họ dùng giống như máy in ; nó lần lượt “in” được từng lớp những tế bào khác nhau và giàn dáo của nội tạng .
Một xương hàm được nuôi tại đh Columbia và một lá phổi tại Yale . Tại đh Minnesota , Doris Taylor đã chế tạo một quả tim chuột biết đập , nuôi từ những tế bào của một chuột dựa trên khung tạo từ quả tim của một chuột khác sau khi lấy đi những tế bào . Và tại đh Michigan , David Humes đã tạo một thận nhân tạo từ tế bào cấy vào một khung tổng hợp/nhân tạo . Quả thận cở chiếc đt di động này đã trải qua các thử nghiệm trên cừu , dù vẫn còn mang bên ngoài của cừu ; và nó đã lọc được nhiều độc tố từ máu . Nó cũng tạo được hóc-mon và thực hiện  các chức năng khác của thận .

Nuôi dưỡng một bản sao của một nội tạng của bịnh nhân không phải lúc nào cũng thành công - chẳng hạn , khi nội tạng bị tổn thương nặng do ung thư . Một giải pháp cho bịnh nhân có thể từ tế bào gốc . Toán của Atala đã chứng tỏ rằng tế bào gốc có thể lấy mà không làm hư phôi thai người ( và như vậy không tạo tranh cải về chính trị) từ dung dịch nuôi dưỡng phôi thai/amniotic fluid trong bào thai . Các nhà khoa học này đã biến nhửng tế bào này thành tim , gan , và những tế bào nội tạng khác . Một ngân hàng với 100.000 mẫu tế bào gốc , Atala nói , có thể đủ sự đa dạng sinh học để thích hợp  hầu hết các bịnh nhân . Các nhà  giải phẩu sẽ có thể đặt hàng các nội tạng theo nhu cầu thay vì chờ đợi từ các xác chết - có thể  không thích hợp với người bịnh .
“Không điều gì khổ sở với một nhà giải phẩu khi biết rằng bạn phải thay thế một mô và điều bạn làm thì không được lý tưởng , “ chuyên viên về niệu khoa Atala nói . “ Không điều gì tốt hơn bằng nội tạng của mình ? "
MỘT KHUNG NHÂN TẠO CỦA MỘT LỔ TAI NẰM TRONG MỘT DUNG DỊCH GỒM CÁC TẾ BÀO TẠO SỤN ; ĐÂY LÀ MỘT PHẦN CỦA CỐ GẮNG NUÔI DƯỠNG TAI MỚI CHO CÁC THƯƠNG BINH .
GIAI ĐOẠN 1 , LẤY MỘT MẪU RẤT NHỎ TỪ THẬN CỦA BỊNH NHÂN . GIAI ĐOẠN 2 , LỰA RA NHỮNG TẾ BÀO MÔ THẬN TỪ NHỮNG TẾ BÀO MẠCH MÁU CHẢY QUA NÓ . GIAI ĐOẠN  3 , NHÂN RỘNG RA HAI LOẠI TẾ BÀO NÀY TRONG MẺ CẤY (CULTURE)  CỦA PHÒNG THÍ NGHIỆM .
GIAI ĐOẠN 4 , CHÍCH TẾ BÀO ĐÃ ĐƯỢC NUÔI DƯỠNG CỦA BỊNH NHÂN VÀO MỘT GIÀN DÁO/KHUNG , LÀM TỪ VIỆC TẨY SẠCH MỘT THẬN HEO BẰNG MỘT CHẤT TẨY NHẸ CHO TỚI KHI NHỮNG TẾ BÀO HEO KHÔNG CÒN VÀ CHỈ CÒN LẠI COLLAGEN . GIAI ĐOẠN 5 , ẤP Ở  NHIỆT ĐỘ 98.6 F TRONG MỘT LÒ PHẢN ỨNG SINH HỌC ; LÒ NÀY CUNG CẤP DƯỠNG KHÍ VÀ CHẤT BỔ CHO MÔ ĐANG PHÁT TRIỂN . GIAI ĐOẠN 6 , CẤY ĐẶT VÀO BỊNH NHÂN MỘT NỘI TẠNG HOẠT ĐỘNG BÌNH THƯỜNG - LẤY TỪ CHÍNH BỊNH NHÂN .